01Dr. Nil Sarıçiçek çocukluğa dönüyor
Dr. Nil Sarıçiçek, sağlıklı yaşlanma konusunu çocukluğun deneyimlerine taşıyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Sarıçiçek’in paylaşılan açıklamalarında, yaşamın erken dönemlerinde yaşananların gelecekteki sağlık üzerindeki etkileri ele alınıyor. Konunun başlangıcı doğumdan sonraki yıllarla da sınırlı kalmıyor.
Açıklamalarda atıf yapılan 2023 tarihli bilimsel makale, gebelikten ergenliğe kadar karşılaşılan olumsuz koşullarla biyolojik yaşlanma arasındaki bağın araştırılmasını öneriyor. Gebelikte yoğun stres, anksiyete ve depresyonun telomer uzunluğu ve kısalmasıyla ilişkili olabildiği aktarılıyor. Çocuklukta süreğen stresin, ihmalin, kötü muamelenin ve olumsuz çevre koşullarının da bu göstergelerle ilişkisi bulunabileceği belirtiliyor.
02Tek bir ölçümün ötesinde
Sarıçiçek’e göre telomerlerin uzunluğu ve ne hızla kısaldıkları, hücrelerdeki yaşlanma süreçlerini anlamak için kullanılan göstergelerden. Çocuk sağlığında ele alınması gerektiğini belirttiği bir diğer kavram ise epigenetik yaşlanma. Bu göstergeler, hücrelerin biyolojik yaşına ve yaşlanma süreçlerine dair bilgi verebiliyor.
Ancak Sarıçiçek, sağlıklı yaşlanmayı desteklemek için tek bir biyolojik ölçümle yetinilmemesini savunuyor. Çocuğun bedensel sağlığının, psikolojik durumunun ve sosyal iyilik halinin birlikte değerlendirilmesini öneriyor. Paylaşılan bilgilerde dengeli ve yeterli beslenmeyle kaliteli uykuya, düzenli harekete yer veriliyor. Stresle baş etme becerilerinin gelişmesi, güçlü sosyal bağlar ve güvenli bir çevre de uzun vadeli sağlığı destekleyen unsurlar arasında sayılıyor.
03Biyolojik yaş kesin bir gelecek değil
Sarıçiçek’in açıklamalarında takvimde ilerleyen yaşla biyolojik yaşın birbirinden farklı olabileceği hatırlatılıyor. Paylaşılan araştırma bilgileri, erken yaşam deneyimleriyle epigenetik yaşlanma göstergeleri arasında bağlantılar bulunabileceğine işaret ediyor. Erken dönemdeki olumsuzlukların, bazı çocuklarda biyolojik yaşlanmanın hızlandığını gösteren bulgularla ilişkili olabileceği de aktarılıyor.
Uzmanın bu noktada bir uyarısı var: Olumsuz deneyim geçiren bütün çocukların biyolojik yaşının daha ileri olduğu yargısına varılamaz. Aynı şekilde, bu deneyimlerden hareketle bir çocuğun ileride kesinlikle hastalanacağı da söylenemez.
Merak devam.
